Historia Gminy

Informacje na temat Gminy



Tradycja funkcjonująca w Zbuczynie podaje dwie etymologie powstania nazwy miejscowości. Pierwsza z nich głosi, że w miejscu, gdzie obecnie położony jest Zbuczyn, rósł niegdyś gęsty las, w którym kryło się wielu zbójów napadających na podróżnych. Stąd miała wypłynąć nazwa Zbójczyn, z czasem uproszczono na Zbuczyn..


Czytaj dalej...




Stary Krzesk obecnie miejscowość położona w gminie Zbuczyn powiat siedlecki. Historia Starego Krzeska integralnie jest związana z historią Krzeska-Królowa Niwa. Pierwsza historyczna wzmianka pochodzi z 1409 r., w której odnotowano jako Micosius Krzeszky. Dalszy rozwój osadnictwa na tym terenie przyczynił się do wydzielenia przed rokiem 1493 Woli Krzeskiej, zwanej jako Królowa Niwa. W 1564 r. wieś została zapisana jako Krzesko Sthare. Pod tą nazwą wieś istnieje również w 1603 r. i przez cały wiek XVII i XVIII za wyjątkiem roku 1620, kiedy spotykamy nazwę wsi zapisaną jako Krzesko.


Czytaj dalej...


Insygnia Herbowe Gminy Zbuczyn






Na tarczy hiszpańskiej w polu złotym buk czerwony a między jego górnymi rozchylającymi się konarami na tarczy błękitnej krzyż podwójny złoty.

Uzasadnienie:

- buk czerwony nawiązuje do etymologii nazwy miejscowości gminnej – Zbuczyna położonego nad rzeką Zbuczynką;

- podwójny krzyż na błękitnej tarczy to godło osobiste Władysława Jagiełły (a później także całej dynastii), które nawiązuje do ufundowania w Zbuczynie parafii i kościoła przez tego monarchę w 1418 r.

Według Stanisława Rosponda[1], nazwę miejscowości gminnej Zbuczyn (Poduchowny[2]) wywodzić należy od buka, czyli drzewa bukowego. Buk w herbie Gminy Zbuczyn ma zatem znaczenie podwójne – etymologiczne i topograficzne zarazem, jako że miejscowość ta leży nad rzeczką Zbuczynką. Ten sam autor przy w swoim opisie podaje: było to ongiś mto [miasto], wyszczególnione w 1418 r. jako wieś królewska z ufundowanym wtedy kościołem przez Władysława Jagiełłę[3]. Tę samą informację znajdujemy w Słowniku Geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich:

Zbuczyn, pierwszy raz odnotowany w źródłach w roku 1418 był od początku swych dziejów związanych z Ziemią Łukowską, która w okresie rozbicia dzielnicowego należała do księstwa krakowskiego i sandomierskiego, później województwa sandomierskiego, a następnie - od 1474 roku – do województwa lubelskiego, gdzie stanowiła odrębny powiat. Łuków stanowił również siedzibę starostwa grodowego.

O znaczeniu Zbuczyna w dawnych wiekach najlepiej świadczy fakt, że w I Rzeczypospolitej istniało tu jedno ze starostw niegrodowych (a więc stolica powiatu) Ziemi Łukowskiej leżącej w północno-zachodniej części Województwa Lubelskiego. Starostwa grodowe były dwa: Lubelskie i Łukowskie, niegrodowe zaś: Urzędowskie, Kazimirskie, Parczowskie, Wąwolnickie, Kąkolownickie, Zbuczyńskie i inne[4] – czytamy w Geografii Historycznej ziem dawnej Polski Zygmunta Glogera. Dalej autor podaje także i taką informację: W ziemi Łukowskiej były miasta: Łuków, stołeczne ziemi, z sądami ziemskimi i grodzkimi, Radzyń, Siedlce, Kock, Serokomla i Zbuczyn.[5]

Warto nadmienić, że parafia zbuczyńska jest jedną z najstarszych w okolicy[6]. Na terenie dzisiejszej diecezji siedleckiej – najstarszą (parafię św. Stanisława w Siedlcach erygowano dopiero w 1532 roku[7]) a w granicach dawnej Ziemi Łukowskiej prawdopodobnie czwartą najstarszą[8] po Łukowie (parafia erygowana 1250 r.; siedziba Ziemi przejściowo była także siedzibą samodzielnego biskupstwa, w latach 1254-1257, gdy w miasteczku obecni byli Templariusze sprowadzeni to przez Bolesława Wstydliwego), Kocku (przed 1327 r.) i Tuchowiczu (przed 1351 r.). Taką metrykę Zbuczyna podaje także Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.[9]

Obszar obecnej gminy Zbuczyn ulegał kilkakrotnym zmianom. Pierwotna parafia zbuczyńska obejmowała swym zasięgiem kilka dzisiejszych gmin, podczas gdy obecnie na terenie Gminy Zbuczyn funkcjonuje aż pięć parafii. Własność ziemska na terenie dzisiejszej Gminy była w przeszłości zróżnicowana. Część Zbuczyna należała do kościoła (parafii), a po upadku Powstania Listopadowego utworzono tu rządowy majorat[10]. Część ziem należała do licznych rodów drobnoszlacheckich. Wszystkie one miały zbliżony status materialny i żaden nie zapisał się w historii okolic czynami, które wynosiłyby go ponad inne rody. Stąd żadne z godeł ziemskich nie było brane pod uwagę przy opracowywaniu herbu Gminy.

Patronem parafii w Zbuczynie jest Św. Biskup Stanisław Męczennik. Postać ta, przedstawiana w ikonografii we własnej postaci, z klęczącym u jego stóp Piotrowinem, wykorzystana już została w herbie Stanisławowa (w powiecie mińskim). Dlatego także patron parafii nie był brany pod uwagę jako postać, do której należałoby nawiązać w herbie. Stąd władze Gminy Zbuczyn wraz z całą Radą Gminy uznały za stosowne sięgnąć po florystyczny motyw buku odnoszący się wprost do nazwy miejscowości gminnej oraz godła osobistego Władysława Jagiełły dla uczczenia faktu ufundowania przez tego monarchę parafii i kościoła w Zbuczynie w 1418 roku. Wydarzenie to jest obecne w lokalnej tradycji historycznej i stanowi ważny fakt spajający wspólną świadomość lokalnej społeczności.
Symbolika kolorów:

Czerwień – symbolizuje przelaną krew, miłość, wspaniałomyślność i hart ducha, ogień oraz Syna Bożego
Złoto (żółcień) – symbolizuje królewski majestat, wiarę, stałość, mądrość i chwałę a także Boski majestat oraz króla
Błękit – symbolizuje czystość, lojalność i wierność, piękno, niezawisłość i Matkę Bożą

Zastosowana kolorystyka jest uproszczona. Właściwe odwzorowanie kolorów powinno być zgodne z niżej podaną paletą CMYK:

Czerwony: C = 0%, M = 100 %, Y = 100%, K = 0%
Złoty / Żółty: C = 0%, M = 15 %, Y = 100%, K = 0%
Błękitny: C = 100%, M = 15 %, Y = 0%, K = 0%
Czarny: C = 0%, M = 0 %, Y = 0%, K = 100%