Łatwiejszy dostęp do programu dla właścicieli domów, wyższe
wsparcie na termomodernizację i więcej czasu na realizację inwestycji –
to zmiany w programie Czyste Powietrze, które zaczną obowiązywać od 20
lipca 2026 r.
– Nie poprzestajemy na reformie z ubiegłego roku, ale konsekwentnie
rozwijamy i zmieniamy program. Odpowiadamy na zgłaszane potrzeby
mieszkańców oraz gmin i dlatego wprowadzamy od 20 lipca zmiany, które
ułatwią dostęp do wsparcia. Priorytetem pozostaje dla nas bezpieczeństwo
beneficjentów i jakość wykonywanych prac, tak by program rzeczywiście
przyczyniał się do podnoszenia jakości życia i nie narażał na wysokie
rachunki – mówi Dorota Zawadzka-Stępniak, Prezes Zarządu NFOŚiGW.
Najważniejsze zmiany:
- Łatwiejszy dostęp do programu – nowe wyjątki od zasady 3 lat własności,
- Wyższe wsparcie na termomodernizację – dodatkowe 10% na wybrane prace,
- Więcej czasu na realizację prac objętych zaliczką – 180 zamiast 120 dni,
- Łatwiejsze uzyskanie dokumentacji – więcej osób uprawnionych do potwierdzania wykonanych prac,
- Bardziej efektywne źródła ciepła – po 2026 r. koniec wsparcia dla ogrzewania elektrycznego innego niż pompy ciepła.
– Widzimy, że duża reforma programu wprowadzona w ubiegłym roku
efektywnie ograniczyła nadużycia i podniosła jakość dofinansowanych
inwestycji. Teraz, po szerokich konsultacjach społecznych, wprowadzamy
pakiet ułatwień. Pamiętajmy, że Czyste Powietrze to nie tylko
statystyki, tylko realne inwestycje na lata, zaś bezpieczeństwo
beneficjentów to fundament naszego programu – mówi Robert Gajda,
Zastępca Prezesa Zarządu NFOŚiGW. – Jednocześnie pracujemy nad kolejnymi
rozwiązaniami, takimi jak bon na audyt energetyczny, który zostanie
poddany dodatkowym, szczegółowym konsultacjom z samorządami, naszymi
partnerami w programie – dodaje.
Łatwiejszy dostęp do dotacji dla części właścicieli nieruchomości
Jedną z najważniejszych zmian jest rozszerzenie wyjątków od
obowiązującej zasady posiadania nieruchomości przez co najmniej 3 lata
przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Z programu będą mogły
skorzystać również osoby, które nabyły nieruchomość przez zasiedzenie, a
także właściciele lub współwłaściciele nieruchomości od co najmniej
roku, którzy nabyli minimum 50 proc. udziałów w drodze zakupu lub
darowizny od rodziców lub dziadków. Dzięki temu z programu łatwiej będą
mogli skorzystać m.in. nowi właściciele starszych domów wymagających
termomodernizacji.
Wyższe dotacje na termomodernizację
O 10 proc. wzrosną maksymalne jednostkowe kwoty dotacji na:
ocieplenie ścian i innych przegród budowlanych oraz wymianę okien, drzwi
zewnętrznych i bram garażowych. Podwyżka jest odpowiedzią na wzrost
kosztów realizacji inwestycji w ostatnim czasie. Poprzedziła ją analiza
danych GUS, ofert rynkowych oraz kosztów wynikających z wypłaconych i
bieżących wniosków o płatność.
Nowe limity obejmują m.in.: ocieplenie ścian – do 275 zł/m², stolarkę
okienną – do 1320 zł/m², stolarkę drzwiową – do 2750 zł/m² (w
najwyższym poziomie dofinansowania). Analogicznie zwiększono maksymalne
kwoty w podstawowym i podwyższonym poziomie dofinansowania.
Więcej czasu na zakończenie inwestycji
Beneficjenci korzystający z prefinansowania, od 20 lipca będą mieli
więcej czasu na realizację prac objętych zaliczką – termin zostanie
wydłużony ze 120 do 180 dni. Z tego rozwiązania będą mogli skorzystać
również ci, którzy mają już podpisane umowy w naborze od 31 marca 2025
r. (konieczna będzie zmiana zawartej umowy).
Prostsze potwierdzanie wykonania inwestycji
Dokumenty potwierdzające trwałe odłączenie starego źródła ciepła oraz
dostosowanie przewodów kominowych będą mogli wystawiać nie tylko
mistrzowie kominiarscy, ale również osoby posiadające odpowiednie
uprawnienia budowlane. Rozwiązanie ułatwi i przyspieszy rozliczanie
inwestycji.
Pozostałe zmiany od 20 lipca
Pakiet zmian obejmuje również m.in. wprowadzenie możliwości
przygotowania przez beneficjentów korzystających z pomocy operatorów
roboczych wersji wniosków w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie (GWD)
oraz doprecyzowanie możliwości uzyskania dotacji na urządzenia
znajdujące się na liście ZUM w dniu wystawienia faktury zaliczkowej.
Zmiany dotyczące urządzeń grzewczych
Po zakończeniu okresu przejściowego, czyli po 2026 r., program nie
będzie już wspierał ogrzewania elektrycznego innego niż pompy ciepła.
Oznacza to koncentrację wsparcia na rozwiązaniach zapewniających
najwyższą efektywność energetyczną i najlepsze efekty ekologiczne.
Fundamenty reformy programu bez zmian
Reforma programu, obowiązująca od 31 marca 2025 r., uporządkowała
zasady wsparcia i wprowadziła rozwiązania zwiększające bezpieczeństwo
beneficjentów. Nadal obowiązują m.in. obowiązkowy audyt energetyczny,
świadectwo charakterystyki energetycznej, system operatorów, limity
kosztów kwalifikowanych, zasada „jeden beneficjent – jeden budynek”,
brak dofinansowania do kotłów gazowych oraz dotychczasowe poziomy
dofinansowania i kryteria dochodowe.
Program potrzebny bardziej niż kiedykolwiek
Od 2018 r. Czyste Powietrze pozostaje największym w historii Polski
programem wsparcia termomodernizacji domów jednorodzinnych. Pod nadzorem
Ministerstwa Klimatu i Środowiska program wdraża Narodowy Fundusz
Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), który odpowiada za
przygotowanie zasad, w tym dokumentacji i wytycznych, pozyskuje również –
we współpracy z odpowiednimi resortami – źródła na finansowanie
programu. Z kolei wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki
wodnej (WFOŚiGW) jako odrębne, niezależne od NFOŚiGW jednostki, zajmują
się przyjmowaniem, rozpatrywaniem, rozliczaniem wniosków o
dofinansowanie i wypłatą środków w programie na terenie swoich
województw.
W programie Czyste Powietrze zawarto dotychczas 971 tys. umów o
dofinansowanie, z czego zakończono ponad 645 tys. Dotychczas w programie
wypłacono łącznie prawie 22 mld zł, z czego ponad połowę w ostatnich
dwóch latach.
W nowej odsłonie programu obowiązującej od 31 marca 2025 r. przyjęto
70 tys. wniosków, podpisano 53 tys. umów na 3,3 mld zł. Obecny program z
budżetem 10 mld zł finansowany jest ze środków Funduszu
Modernizacyjnego.
Program realizowany jest we współpracy z samorządami – w gminach
działa ponad 2 tys. punktów konsultacyjno-informacyjnych oraz ponad 1,4
tys. gmin-operatorów, a ok. 44% nowych wniosków składanych jest z ich
udziałem.
Dzięki programowi do tej pory wymieniono ponad 603 tys.
nieefektywnych źródeł ciepła, tzw. kopciuchów, których użytkowanie jest
głównym powodem smogu w Polsce. Program Czyste Powietrze pozostaje
potrzebny i będzie nadal rozwijany, aby skuteczniej wspierać
termomodernizację domów i poprawę jakości powietrza.
https://czystepowietrze.gov.pl
